Zoveel ballen in de lucht

Pas echt wanneer je ziek wordt, herevalueer je je omgang met stress. We zouden dat eerder moeten doen, maar niemand leert ons echt hoe we het kunnen herkennen, of de lichamelijke symptomen die ermee gepaard gaan. Stress heeft me letterlijk bijna vermoord.

Niet iedereen overleeft een 'widow maker'-hartaanval op 47-jarige leeftijd. Vijftig procent van de mensen die een 100% blokkade van de LAD (linker anterieure dalende) slagader krijgen, wat we een widow maker noemen, sterft nog voordat de ambulance hen kan bereiken. Je sterft binnen enkele minuten tot een uur.

Ik had geluk; heel veel geluk. En daarna heb ik er lang over nagedacht.

Stress is grotendeels de reden waarom we hoge bloeddruk krijgen, die onze bloedvaten verwijdt. Die vaten hebben een breekpunt en scheuren langzaam. In die kleine scheurtjes hoopt zich vervolgens LDL, oftewel het slechte cholesterol, op en ontstaan blokkades. We sterven niet aan cholesterol en hart- en vaatziekten: we sterven aan stress.

In onze samenleving haten we cholesterol omdat artsen dat kunnen behandelen. Het zou een hele samenleving vergen om te veranderen als we de eigenlijke oorzaak van cholesterol wilden aanpakken: stress.

Hoe je stress uit je leven bant, is niet vanzelfsprekend. Ik weet vandaag dat het opnieuw zal proberen me te doden als ik het toelaat. Ik heb tegenwoordig een zeer viscerale, zelfs heftige reactie op stress. Ik kan erg abrupt en zelfs onbeleefd worden tegenover mensen die stress in mijn leven veroorzaken. Dat heeft me op het werk een aantal diplomatieke problemen bezorgd.

Wat stress veroorzaakt, kan ook heel persoonlijk zijn. Ik reageer op bepaalde situaties, maar dat betekent niet dat iemand anders hetzelfde zou reageren. Feit is dat ik opgroeide met een ernstige angststoornis, waarschijnlijk veroorzaakt door een combinatie van trauma en het gedrag van sommige van mijn rolmodellen. Ik weet zeker dat ik niet de enige ben, maar ik weet ook dat we niet noodzakelijk representatief zijn voor de algemene bevolking, hoewel ik dat elke dag meer begin te vermoeden.

Terwijl we het prachtige Arles in het zuiden van Frankrijk ontdekten, waar Van Gogh leefde, dachten we wat na over het leven... Ik weet niet precies meer hoe het gesprek daarop kwam, maar het kwam ongeveer hierop neer:

- Hoe beheer je zoveel dingen?
- Ik gooi alle ballen in de lucht en ga dan koffie drinken...

Ik heb stress uit mijn leven gebannen. En ik zal er nooit meer op terugkomen. Ik zal het achtervolgen waar het zich ook verstopt en het uitroeien. En ik zal samenwerken met iedereen die mijn hulp nodig heeft om hetzelfde te doen.

Dit was voor mij een zeer waardevolle les. Ik hoop dat ze ook voor sommigen van jullie nuttig zal zijn.